SEBA Class 9 Elective Geography Chapter 3 Question Answer – জনসংখ্যা বৃদ্ধি আৰু বিতৰণ (Population Growth and Distribution)
SEBA Class 9 Elective Geography Chapter 3 Question Answer (জনসংখ্যা বৃদ্ধি আৰু বিতৰণ) helps students understand how population grows and is distributed across different regions. This chapter explains population trends, density, and factors affecting distribution, making it easier to analyze real-world geographical patterns.
To improve preparation, students can practice Assam Board MCQs for quick revision and explore Assamese medium solutions for better understanding. These resources help build conceptual clarity and improve exam performance.
For better concept comparison, learners can also refer to English medium solutions for clarity and revise regularly (পুনৰাবৃত্তি) to strengthen understanding and retention.
Question Answer & Key Concepts – Class 9 Geography Chapter 3 জনসংখ্যা বৃদ্ধি আৰু বিতৰণ Assamese Medium Solutions
প্রশ্নাৱলী
১। পৃথিৱীৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধি ধাৰা সম্পৰ্কে লিখা। কিয় আৰু কেনেকৈ সাম্প্ৰতিকত জনসংখ্যাৰ বৃদ্ধি হাৰ অধিক হৈছে।
উত্তৰ : পৃথিৱীৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ ধাৰা বেছিভাগ সময়ত ধীৰগতিত আছিল। প্ৰাচীন কালত যুদ্ধ, মহামাৰী, দুৰ্ভিক্ষ, চিকিৎসাৰ অভাৱ আদিৰ বাবে মানুহৰ মৃত্যুহাৰ বেছি আছিল। সেইকাৰণে জনসংখ্যা বৃদ্ধি খুব কম আছিল।
খ্ৰীষ্টাব্দ ১ ৰ সময়ত পৃথিৱীৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২০০ নিযুত আছিল। ১৬৫০ চনত এই সংখ্যা প্ৰায় ৫০০ নিযুত হয়। কিন্তু ১৮০০ চনৰ পিছত জনসংখ্যা দ্রুতগতিত বৃদ্ধি পাবলৈ আৰম্ভ কৰে।
বিশেষকৈ ২০শ শতিকাত চিকিৎসা ব্যৱস্থাৰ উন্নতি, উন্নত খাদ্য উৎপাদন, পৰিষ্কাৰ পানী, টিকাকৰণ ব্যৱস্থা, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ উন্নতি আদিৰ বাবে মৃত্যুহাৰ কমি যায়। কিন্তু জন্মহাৰ একে ধৰণে উচ্চ হৈ থাকে। ফলস্বৰূপে জনসংখ্যা দ্রুতগতিত বৃদ্ধি পায়।
এই দ্ৰুত জনসংখ্যা বৃদ্ধিক “জনসংখ্যা বিস্ফোৰণ” বুলি কোৱা হয়। জাতিসংঘৰ তথ্য অনুসাৰে ২০১১ চনত পৃথিৱীৰ জনসংখ্যা ৭০০ কোটি অতিক্ৰম কৰে। এইদৰে সাম্প্ৰতিক সময়ত জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ হাৰ অধিক হোৱা দেখা যায়।
২। পৃথিৱীৰ বৰ্তমান আনুমানিক জনসংখ্যা কিমান? জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ স্থায়িত্বৰ প্ৰধান কাৰকসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ : বৰ্তমান পৃথিৱীৰ জনসংখ্যা আনুমানিক ৭০০ কোটিতকৈ অধিক (প্ৰায় ৭০০ কোটি অতিক্ৰম কৰিছে)।
জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ স্থায়িত্বৰ প্ৰধান কাৰকসমূহ হ’ল –
১) উচ্চ জন্মহাৰ।
২) মৃত্যুহাৰ হ্ৰাস পোৱা।
৩) চিকিৎসা ব্যৱস্থাৰ উন্নতি।
৪) খাদ্য উৎপাদনৰ বৃদ্ধি।
৫) পৰিবহণ আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ উন্নতি।
৬) বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ উন্নয়ন।
এই সকলো কাৰকৰ বাবে অধিক লোক জীৱিত থাকে আৰু জনসংখ্যা বৃদ্ধি অব্যাহত থাকে।
৩। পৃথিৱীৰ বৰ্তমান জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ আকস্মিক অৱস্থাৰ এটি চমু ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ : বৰ্তমান সময়ত পৃথিৱীৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ গতি খুবেই দ্ৰুত। ১৯০০ চনৰ পিছৰ পৰা জনসংখ্যা খুব তীব্ৰভাৱে বৃদ্ধি পাইছে। বিশেষকৈ উন্নয়নশীল দেশসমূহত জন্মহাৰ অধিক আৰু মৃত্যুহাৰ হ্ৰাস পোৱাৰ বাবে জনসংখ্যা বৃদ্ধি অধিক দেখা যায়।
এই আকস্মিক আৰু দ্রুত বৃদ্ধিক জনসংখ্যা বিস্ফোৰণ বুলি কোৱা হয়। জনসংখ্যা বৃদ্ধি অত্যাধিক হোৱাত খাদ্য, বাসস্থান, শিক্ষা, চিকিৎসা আৰু কৰ্মসংস্থাপন সমস্যাৰ সৃষ্টি হৈছে। এই অৱস্থাই বিশ্বজুৰি সামাজিক আৰু আৰ্থিক চাপ সৃষ্টি কৰিছে।
৪। পৃথিৱীৰ জনসংখ্যা বিতৰণ সম্পৰ্কে লিখা আৰু অসম বিতৰণৰ প্ৰধান কাৰকসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ : পৃথিৱীত জনসংখ্যা সকলো ঠাইত সমানভাৱে বিতৰণ হোৱা নাই। কিছুমান অঞ্চলত জনসংখ্যা অতি ঘন আৰু কিছুমান অঞ্চলত অতি কম।
উদাহৰণস্বৰূপে, এছিয়া মহাদেশত পৃথিৱীৰ সৰ্বাধিক জনসংখ্যা বাস কৰে। বিশেষকৈ চীন, ভাৰত, বাংলাদেশ, জাপান আদি দেশত জনসংখ্যা ঘন। আনহাতে মৰুভূমি অঞ্চল, টুন্দ্ৰা অঞ্চল, পৰ্বতীয়া অঞ্চল আৰু বৰফাচ্ছাদিত অঞ্চলত জনসংখ্যা অতি কম।
জনসংখ্যাৰ অসম বিতৰণৰ প্ৰধান কাৰকসমূহ হ’ল –
১) জলবায়ু – সুকলীয়া জলবায়ু থকা ঠাইত জনসংখ্যা বেছি।
২) ভূমিৰ উৰ্বৰতা – উৰ্বৰ সমভূমিত জনসংখ্যা ঘন।
৩) পানীৰ সুবিধা – নদী উপত্যকা আৰু উপকূলীয় অঞ্চলত জনসংখ্যা বেছি।
৪) খনিজ সম্পদ – খনিজ সম্পদ থকা ঠাইত জনসংখ্যা বৃদ্ধি পায়।
৫) উদ্যোগ আৰু ব্যৱসায় – উদ্যোগ বিকশিত অঞ্চলত লোকসংখ্যা বেছি।
৬) পৰিবহণ আৰু যোগাযোগ – সুবিধাজনক ব্যৱস্থা থকা ঠাইত জনসংখ্যা ঘন।
এইবোৰ কাৰণতে পৃথিৱীৰ জনসংখ্যা বিতৰণ অসম।
৫। জনসংখ্যা বিতৰণত ভূ-আকৃতি আৰু জলবায়ুৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে আলোচনা কৰা।
উত্তৰ : ভূ-আকৃতি আৰু জলবায়ু জনসংখ্যা বিতৰণৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক কাৰক।
সমভূমি অঞ্চলত কৃষিকাৰ্য সহজ আৰু যাতায়াত ব্যৱস্থা সুবিধাজনক। সেইকাৰণে সমভূমিত জনসংখ্যা অধিক। নদী উপত্যকা অঞ্চল যেনে গংগা-ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা আৰু নাইল উপত্যকা জনবসতিপূৰ্ণ।
আনহাতে পৰ্বতীয়া অঞ্চলত যাতায়াত কষ্টকৰ আৰু কৃষিকাৰ্য সীমিত। সেয়ে জনসংখ্যা কম। মৰুভূমি অঞ্চলত পানীৰ অভাৱ আৰু অতিমাত্ৰা গৰম, টুন্দ্ৰা অঞ্চলত অতিশীতল জলবায়ুৰ বাবে জনসংখ্যা অতি কম।
সুকলীয়া, সমান আৰু মধ্যম জলবায়ু থকা ঠাইত জনসংখ্যা অধিক বাস কৰে। এইদৰে ভূ-আকৃতি আৰু জলবায়ুৱে জনসংখ্যা বিতৰণত বিশেষ প্ৰভাৱ পেলায়।
৬। পৃথিৱীৰ প্ৰধান ঘন বসতিপূৰ্ণ অঞ্চলসমূহ উল্লেখ কৰি সেইবোৰৰ ভৌগোলিক বৈশিষ্ট্যসমূহ চমুকৈ বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰ : পৃথিৱীৰ প্ৰধান ঘন বসতিপূৰ্ণ অঞ্চলসমূহ হ’ল –
১) পূব এছিয়া (চীন, জাপান আদি অঞ্চল)
২) দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়া (ভাৰত, বাংলাদেশ আদি)
৩) পশ্চিম ইউৰোপ
৪) উত্তৰ-পূব আমেৰিকা
এই অঞ্চলসমূহৰ ভৌগোলিক বৈশিষ্ট্যসমূহ হ’ল –
১) বিস্তৃত উৰ্বৰ সমভূমি আৰু নদী উপত্যকা।
২) সুকলীয়া আৰু মধ্যম জলবায়ু।
৩) পানীৰ পৰ্যাপ্ত যোগান।
৪) উন্নত কৃষি ব্যৱস্থা।
৫) খনিজ সম্পদ আৰু উদ্যোগৰ বিকাশ।
৬) উন্নত পৰিবহণ আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থা।
৭) নগৰায়ণ আৰু আৰ্থিক উন্নয়ন।
এইবোৰ সুবিধাৰ বাবে এই অঞ্চলসমূহত জনসংখ্যা অতি ঘন।
৭। পৃথিৱীৰ প্ৰধান অতি পাতল জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চলসমূহ কি কি? সেইবোৰ ঠাইত জনবসতি অতি কম হোৱাৰ প্ৰধান কাৰণসমূহ কি কি?
উত্তৰ : পৃথিৱীৰ প্ৰধান অতি পাতল জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চলসমূহ হ’ল –
১) সাহাৰা মৰুভূমি আৰু আৰব মৰুভূমি।
২) এণ্টাৰ্কটিকা আৰু গ্ৰীণলেণ্ড।
৩) আৰ্কটিক টুন্দ্ৰা অঞ্চল।
৪) অষ্ট্ৰেলিয়াৰ অন্তৰ্ভাগ।
৫) হিমালয় আৰু আন পৰ্বতীয়া অঞ্চল।
এই অঞ্চলসমূহত জনবসতি অতি কম হোৱাৰ প্ৰধান কাৰণসমূহ হ’ল –
১) অতিমাত্ৰা গৰম বা অতিশীতল জলবায়ু।
২) পানীৰ অভাৱ।
৩) উৰ্বৰ মাটিৰ অভাৱ।
৪) যাতায়াত আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ অসুবিধা।
৫) কৃষি আৰু উদ্যোগৰ সীমিত সুযোগ।
৬) প্ৰতিকূল প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ।
এইবোৰ কাৰণতে এই অঞ্চলসমূহত জনসংখ্যা অত্যন্ত কম।
৮। ‘জন-প্ৰৱ্ৰজন’ বুলিলে কি বুজা? ই প্ৰধানকৈ কেই প্ৰকাৰৰ আৰু কি কি?
উত্তৰ : জন-প্ৰৱ্ৰজন বুলিলে কোনো ব্যক্তি বা মানুহৰ এটা ঠাইৰ পৰা আন এটা ঠাইলৈ স্থায়ী বা দীৰ্ঘসময়ৰ বাবে বাসস্থান সলনি কৰাক বুজায়।
জন-প্ৰৱ্ৰজন প্ৰধানকৈ দুই প্ৰকাৰৰ –
১) অভ্যন্তৰীণ প্ৰৱ্ৰজন (Internal Migration) – এখন দেশৰ ভিতৰত এঠাইৰ পৰা আনঠাইলৈ স্থানান্তৰ।
২) আন্তৰ্জাতিক প্ৰৱ্ৰজন (International Migration) – এখন দেশৰ পৰা আন এখন দেশলৈ স্থানান্তৰ।
আন্তৰ্জাতিক প্ৰৱ্ৰজনক পুনৰ দুই ভাগত ভাগ কৰা হয় –
(ক) বহিঃপ্ৰৱ্ৰজন (Emigration) – নিজৰ দেশ এৰি আন দেশলৈ যোৱা।
(খ) অভিবাসন (Immigration) – আন দেশৰ পৰা আহি এখন দেশত বসবাস কৰা।
৯। জন-প্ৰৱ্ৰজন কিয় হয়? চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ : জন-প্ৰৱ্ৰজন বিভিন্ন কাৰণত হয়। প্ৰধান কাৰণসমূহ হ’ল –
১) উন্নত জীৱন-যাপনৰ আশা।
২) কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ।
৩) উন্নত শিক্ষা আৰু চিকিৎসাৰ সুবিধা।
৪) সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক স্থিৰতা।
৫) প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ।
৬) যুদ্ধ আৰু সংঘাত।
এইবোৰ কাৰণতে মানুহে নিজৰ ঠাই এৰি আন ঠাইলৈ স্থানান্তৰিত হয়।
১০। জন-প্ৰৱ্ৰজনৰ আকৰ্ষী আৰু বিকর্ষী কাৰকসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ : জন-প্ৰৱ্ৰজনৰ কাৰণ দুটা প্ৰধান ভাগত বিভক্ত – আকৰ্ষী কাৰক (Pull Factor) আৰু বিকর্ষী কাৰক (Push Factor)।
আকৰ্ষী কাৰকসমূহ –
১) উন্নত কৰ্মসংস্থাপন।
২) উচ্চ জীৱন-যাপনৰ মান।
৩) উন্নত শিক্ষা আৰু চিকিৎসা।
৪) ৰাজনৈতিক স্থিৰতা।
৫) উন্নত পৰিবহণ আৰু যোগাযোগ।
বিকর্ষী কাৰকসমূহ –
১) দৰিদ্ৰতা আৰু বেকাৰত্ব।
২) নিম্ন জীৱন-মান।
৩) প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ।
৪) যুদ্ধ আৰু সামাজিক অশান্তি।
৫) কৃষি উৎপাদনৰ অভাৱ।
এইবোৰ কাৰকে মানুহক নিজৰ ঠাই এৰি আন ঠাইলৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে।
১১। আন্তৰ্জাতিক প্ৰৱ্ৰজন বুলিলে কি বুজা? উদাহৰণসহ দুটা আন্তৰ্জাতিক প্ৰৱ্ৰজনৰ কাৰণ আৰু ফলাফল চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ : আন্তৰ্জাতিক প্ৰৱ্ৰজন বুলিলে এখন দেশৰ পৰা আন এখন দেশলৈ স্থায়ী বা দীৰ্ঘ সময়ৰ বাবে বাসস্থান সলনি কৰাক বুজায়।
উদাহৰণস্বৰূপে, ভাৰতৰ পৰা মধ্যপ্ৰাচ্য দেশসমূহলৈ কৰ্মসংস্থাপনৰ বাবে যোৱা লোকসকল আন্তৰ্জাতিক প্ৰৱ্ৰজনৰ উদাহৰণ।
আন্তৰ্জাতিক প্ৰৱ্ৰজনৰ দুটা প্ৰধান কাৰণ হ’ল –
১) কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ আৰু উন্নত আয়।
২) শিক্ষা, চিকিৎসা আৰু উন্নত জীৱন-যাপনৰ আশা।
ফলাফলসমূহ হ’ল –
১) গন্তব্য দেশত জনসংখ্যা বৃদ্ধি আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্য বৃদ্ধি পায়।
২) উৎস দেশত জনশক্তিৰ হ্ৰাস হ’ব পাৰে, কিন্তু বৈদেশিক মুদ্ৰা আহৰণ বৃদ্ধি পায়।
১২। চমুটোকা লিখা :
(ক) জন বিস্ফোৰণ
উত্তৰ : জনসংখ্যা অতি স্বল্প সময়ৰ ভিতৰত অত্যাধিক হাৰত বৃদ্ধি পোৱাক জন বিস্ফোৰণ বোলা হয়। বিশেষকৈ ২০শ শতিকাৰ পিছত বিশ্বৰ বহু দেশত চিকিৎসা ব্যৱস্থাৰ উন্নতি, টিকাকৰণ, উন্নত খাদ্য উৎপাদন, পৰিষ্কাৰ পানীৰ ব্যৱস্থা আৰু বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তিৰ বিকাশৰ ফলত মৃত্যুহাৰ দ্রুত হ্ৰাস পায়। কিন্তু বহু উন্নয়নশীল দেশত জন্মহাৰ দীঘল সময়লৈকে উচ্চ হৈ থাকিল। ফলস্বৰূপে জনসংখ্যা খুব দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাবলৈ আৰম্ভ কৰে।
এই দ্রুত বৃদ্ধিয়ে খাদ্য, বাসস্থান, শিক্ষা, চিকিৎসা, কৰ্মসংস্থাপন আদি ক্ষেত্ৰত সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। উন্নয়নশীল দেশসমূহত জন বিস্ফোৰণ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সামাজিক আৰু আৰ্থিক সমস্যা হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।
(খ) জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব
উত্তৰ : এটা নিৰ্দিষ্ট ক্ষেত্ৰফলত বাস কৰা মুঠ লোকসংখ্যাৰ অনুপাতক জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব বোলা হয়। সাধাৰণতে প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত কিমানজন মানুহ বাস কৰে তাৰ মাধ্যমে জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰকাশ কৰা হয়।
জনসংখ্যাৰ ঘনত্বে কোনো অঞ্চলৰ বাসোপযোগিতা, সম্পদৰ ব্যৱহাৰ, কৃষি, উদ্যোগ আৰু নগৰায়ণৰ স্তৰ সম্পর্কে ধাৰণা দিয়ে। উদাহৰণস্বৰূপে, সমভূমি আৰু উৰ্বৰ নদী উপত্যকা অঞ্চলত জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব অধিক হয়। আনহাতে মৰুভূমি, পৰ্বতীয়া অঞ্চল আৰু বৰফাচ্ছাদিত অঞ্চলত ঘনত্ব অতি কম।
(গ) অভ্যন্তৰীণ প্ৰৱ্ৰজন
উত্তৰ : এখন দেশৰ সীমাৰ ভিতৰত এঠাইৰ পৰা আনঠাইলৈ স্থায়ী বা দীৰ্ঘ সময়ৰ বাবে স্থানান্তৰিত হোৱাক অভ্যন্তৰীণ প্ৰৱ্ৰজন বোলা হয়। এই প্ৰৱ্ৰজন সাধাৰণতে গ্ৰামৰ পৰা চহৰলৈ, চহৰৰ পৰা চহৰলৈ অথবা এখন ৰাজ্যৰ পৰা আন এখন ৰাজ্যলৈ হয়।
অভ্যন্তৰীণ প্ৰৱ্ৰজনৰ প্ৰধান কাৰণ হ’ল কৰ্মসংস্থাপন, উন্নত শিক্ষা, চিকিৎসা সুবিধা, উন্নত জীৱন-মান আৰু নগৰায়ণ। এই প্ৰৱ্ৰজনৰ ফলত চহৰসমূহত জনসংখ্যা বৃদ্ধি পায় আৰু নগৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি হয়।
(ঘ) আন্তৰ্জাতিক প্ৰৱ্ৰজন
উত্তৰ : এখন দেশৰ পৰা আন এখন দেশলৈ বাসস্থান সলনি কৰাক আন্তৰ্জাতিক প্ৰৱ্ৰজন বোলা হয়। এই প্ৰৱ্ৰজন স্থায়ী বা অস্থায়ী দুয়ো ধৰণৰ হ’ব পাৰে।
কৰ্মসংস্থাপন, উচ্চ শিক্ষা, উন্নত আয়, ৰাজনৈতিক স্থিৰতা আৰু সামাজিক সুৰক্ষা আদি কাৰণে মানুহে আন্তৰ্জাতিক প্ৰৱ্ৰজন কৰে। আন্তৰ্জাতিক প্ৰৱ্ৰজনৰ ফলত গন্তব্য দেশত জনসংখ্যা বৃদ্ধি পায় আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্য বৃদ্ধি হয়। উৎস দেশত বৈদেশিক মুদ্ৰা আহৰণ বৃদ্ধি হ’ব পাৰে।
(ঙ) জন প্ৰৱ্ৰজনৰ আকৰ্ষী কাৰক
উত্তৰ : যি কাৰকসমূহে মানুহক আন ঠাইলৈ যাবলৈ প্ৰেৰণা দিয়ে তাক আকৰ্ষী কাৰক বোলা হয়। উন্নত কৰ্মসংস্থাপন, উচ্চ আয়, উন্নত শিক্ষা আৰু চিকিৎসা সুবিধা, উন্নত পৰিবহণ আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থা, ৰাজনৈতিক স্থিৰতা আৰু সামাজিক সুৰক্ষা আদি আকৰ্ষী কাৰকৰ উদাহৰণ।
এইবোৰ সুবিধাই মানুহক নিজৰ ঠাই এৰি উন্নত সুবিধা থকা ঠাইলৈ যাবলৈ আগ্ৰহী কৰে।
(চ) জন প্ৰৱ্ৰজনৰ বিকর্ষী কাৰক
উত্তৰ : যি কাৰকসমূহে মানুহক নিজৰ ঠাই এৰি যাবলৈ বাধ্য কৰে তাক বিকর্ষী কাৰক বোলা হয়। দৰিদ্ৰতা, বেকাৰত্ব, নিম্ন জীৱন-মান, প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ, যুদ্ধ, সামাজিক অশান্তি আৰু কৃষি উৎপাদনৰ অভাৱ আদি বিকর্ষী কাৰকৰ উদাহৰণ।
এইবোৰ অসুবিধাই মানুহক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত আন ঠাইলৈ স্থানান্তৰিত হ’বলৈ বাধ্য কৰে।
(ছ) বাংলাদেশ-ভাৰত জন প্ৰৱ্ৰজন
উত্তৰ : বাংলাদেশ আৰু ভাৰতৰ মাজত বহু বছৰ ধৰি জন প্ৰৱ্ৰজন সংঘটিত হৈ আহিছে। বিশেষকৈ সীমান্তৱৰ্তী অঞ্চলসমূহত এই প্ৰৱ্ৰজন অধিক দেখা যায়।
প্ৰধান কাৰণসমূহ হ’ল – দৰিদ্ৰতা, কৰ্মসংস্থাপনৰ অভাৱ, উন্নত জীৱনৰ আশা আৰু সীমান্ত অঞ্চলৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক মিল।
এই প্ৰৱ্ৰজনৰ ফলত সীমান্ত অঞ্চলত জনসংখ্যা বৃদ্ধি, সামাজিক আৰু আৰ্থিক চাপ, লগতে ৰাজনৈতিক সমস্যা সৃষ্টি হ’ব পাৰে। একে সময়তে কিছু লোক উন্নত জীৱন-মান লাভ কৰে।
১৩। তোমাৰ অঞ্চলটোত জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব কম-বেছি হোৱাৰ কাৰণ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ : মোৰ অঞ্চলত জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব কম বা বেছি হোৱাৰ কেইবাটাও প্ৰধান কাৰণ আছে।
যদি অঞ্চলটো সমভূমি আৰু উৰ্বৰ মাটিৰে গঠিত হয়, তেন্তে কৃষিকাৰ্য সহজ হয় আৰু জনসংখ্যা অধিক হয়। নদী, খাল-বিল, পানীৰ সুবিধা থকা ঠাইত জনবসতি বেছি দেখা যায়।
যদি অঞ্চলটোত উদ্যোগ, ব্যৱসায়, শিক্ষা-প্ৰতিষ্ঠান, চিকিৎসা কেন্দ্ৰ আৰু যাতায়াত ব্যৱস্থা উন্নত হয়, তেন্তে মানুহে সেই ঠাইত বসবাস কৰিবলৈ আগ্ৰহ দেখুৱায় আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব বৃদ্ধি পায়।
আনহাতে, যদি অঞ্চলটো পাহাৰীয়া, বনাঞ্চল বা দুৰ্গম হয়, তেন্তে যাতায়াত কষ্টকৰ হয় আৰু জনসংখ্যা কম থাকে। এইদৰে প্ৰাকৃতিক আৰু আৰ্থ-সামাজিক কাৰকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব কম-বেছি হয়।
১৪। শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি লোৱা :
(ক) কোন বছৰত পৃথিৱীৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১ শতিকোটি আছিল?
(১) ১৯৫০ চনত
(২) ১৮৮১ চনত
(৩) ১৯০১ চনত
(৪) ১৯০৮ চনত
উত্তৰ : (২) ১৮৮১ চনত
(খ) পৃথিৱীৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ প্ৰধান কাৰণটো কি?
(১) জন্মহাৰ বৃদ্ধি
(২) মৃত্যুহাৰ হ্ৰাস
(৩) জন্মহাৰ তুলনাত মৃত্যুহাৰ হ্ৰাস
(৪) প্ৰৱ্ৰজন
উত্তৰ : (৩) জন্মহাৰ তুলনাত মৃত্যুহাৰ হ্ৰাস
(গ) পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ কম জনসংখ্যাৰ মহাদেশ কোনখন?
(১) আফ্ৰিকা
(২) ওচেনিয়া
(৩) ইউৰোপ
(৪) দক্ষিণ আমেৰিকা
উত্তৰ : (২) ওচেনিয়া
(ঘ) তলৰ দেশসমূহৰ কোনখনত জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব আটাইতকৈ বেছি?
(১) জাপান
(২) ভাৰতবৰ্ষ
(৩) বাংলাদেশ
(৪) ইণ্ডোনেচিয়া
উত্তৰ :
(৩) বাংলাদেশ
📚 Explore More SEBA Class 9 Learning Resources
• Improve your preparation with SEBA Class 9 Assamese medium chapterwise question answers for better understanding in your preferred language.
• Strengthen your concepts using Class 9 Science chapter-wise solutions (SEBA) covering Physics, Chemistry, and Biology fundamentals.
• Build a strong foundation in mathematics with SEBA Class 9 Mathematics chapterwise solutions designed for step-by-step problem solving.
• Prepare theory subjects effectively through SEBA Class 9 Social Science question answers (Assamese medium) covering history, geography, political science, and economics.
• Practice regularly using Assam Board MCQs for quick revision to improve speed, accuracy, and exam performance.
SEBA Class 9 Elective Geography Chapter 3 – Population Growth and Distribution (জনসংখ্যা বৃদ্ধি আৰু বিতৰণ) Complete Guide | Assam Eduverse
The chapter Population Growth and Distribution (জনসংখ্যা বৃদ্ধি আৰু বিতৰণ) is one of the most important topics in geography, helping students understand how population changes over time and how it is distributed across different regions. The SEBA Class 9 Elective Geography Chapter 3 Question Answer provides a clear explanation of these concepts, making it easier to connect theoretical knowledge with real-world situations.
This chapter focuses on key concepts such as population growth, population density, and distribution patterns. Students learn how factors like climate, resources, economic development, and social conditions influence where people live. Understanding these ideas helps in developing analytical thinking and improving answer-writing skills.
The Class 9 Elective Geography Chapter 3 notes provide structured explanations with examples, helping students understand population trends and their impact on society. These concepts are not only important for exams but also for understanding real-world issues like urbanization, migration, and resource distribution.
As per the latest exam pattern, Elective Geography is a 100-mark theory subject, out of which 15-18 marks comes from this chapter making it essential to focus on descriptive answers and conceptual clarity. Students should also practice India map-based questions, where they need to identify densely and sparsely populated regions. This improves both geographical understanding and scoring ability.
To perform well, students should focus on definitions, differences, short notes, and long answers. Writing structured answers using correct geographical terms and revising regularly (পুনৰাবৃত্তি) are key strategies. Practicing diagrams and population distribution maps also helps in better retention of concepts.
For better preparation, students can use Assam Board MCQs for revision to improve speed and accuracy. They can also explore Assamese medium solutions and English medium solutions for deeper understanding. These combined resources make SEBA Class 9 Population Growth answers more effective for exam preparation.
A consistent study plan that includes understanding concepts, practicing regularly, and revising frequently ensures better results. Students should avoid memorization and instead focus on conceptual understanding (ধাৰণা স্পষ্টতা), which helps in solving application-based questions confidently.
In conclusion, the SEBA Class 9 Elective Geography Chapter 3 Question Answer by Assam Eduverse provides a complete and reliable study resource. With clear explanations, updated syllabus coverage, and exam-oriented preparation, including Population Growth and Distribution chapterwise answers, students can build strong concepts and achieve excellent results.
Frequently Asked Questions – SEBA Class 9 Elective Geography Chapter 3 (জনসংখ্যা বৃদ্ধি আৰু বিতৰণ)
1. জনসংখ্যা বৃদ্ধি (Population Growth) মানে কি?
জনসংখ্যা বৃদ্ধি হৈছে এটা অঞ্চলত সময়ৰ সৈতে মানুহৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পোৱা। এইটো জন্ম, মৃত্যু আৰু অভিবাসনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।
2. জনসংখ্যা বিতৰণ (Population Distribution) কেনেকৈ হয়?
জনসংখ্যা বিভিন্ন অঞ্চলত অসমানভাৱে বিতৰণ হয়। জলবায়ু, ভূমি, পানী, সম্পদ আৰু জীৱিকা সুযোগৰ দৰে কাৰকসমূহে এইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে।
3. জনসংখ্যা ঘনত্ব (Population Density) কি?
জনসংখ্যা ঘনত্ব হৈছে নিৰ্দিষ্ট এটা এলেকাত মানুহৰ সংখ্যা। ই অঞ্চলটোৰ জনসংখ্যাৰ চাপ বুজিবলৈ সহায় কৰে।
4. এই অধ্যায়টো পৰীক্ষাৰ বাবে কেনেকৈ গুৰুত্বপূর্ণ?
এই অধ্যায়টোত পৰা সংজ্ঞা, পাৰ্থক্য, আৰু বৰ্ণনামূলক প্ৰশ্ন সাধাৰণতে পৰীক্ষাত আহে, সেয়েহে ধাৰণা স্পষ্টতা অতি গুৰুত্বপূর্ণ।
5. জনসংখ্যা বিতৰণত কি কি কাৰক প্ৰভাৱ পেলায়?
প্ৰাকৃতিক কাৰক যেনে জলবায়ু আৰু ভূমি, আৰু মানৱীয় কাৰক যেনে উদ্যোগ, জীৱিকা আৰু পৰিবহণ ব্যৱস্থাই জনসংখ্যা বিতৰণত প্ৰভাৱ পেলায়।
🎓 About Assam Eduverse
Assam Eduverse is an educational platform focused on providing study resources for students under SEBA, AHSEC (ASSEB), SCERT, and CBSE.
The platform offers chapter-wise notes, solutions, MCQs, important questions, and previous year papers for Class 9–12. All materials are prepared according to the latest Assam Board syllabus and follow current exam patterns.
Content is designed to help students understand concepts clearly, practice regularly, and improve performance in board examinations. Both Assamese and English medium resources are available to support different learning needs.
Explore MCQs practice questions, complete study materials, ASSEB solutions, and exam preparation guides to strengthen preparation and revision. 📘 Visit Assam Eduverse for free Assam Board Solutions, notes, and study materials prepared by experts.