প্ৰশ্নৱলী

ভাব-বিষয়ক :

১। চমুকৈ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়া :

(ক) অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰীক কি আখ্যা দিয়া হৈছিল?
উত্তৰ : অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰীক “অসম কেশৰী” বুলি আখ্যা দিয়া হৈছিল।

(খ) সাতামপুৰুষীয়া ‘সোণৰ চোতাল-ঘৰ’ কিহেৰে পোত খাই আছে বুলি কবিয়ে কৈছে?
উত্তৰ : পৰাধীনতাৰ কালিমা আৰু দীৰ্ঘদিনৰ মলিনতাই সাতামপুৰুষীয়া ‘সোণৰ চোতাল-ঘৰ’ পোত খাই আছে বুলি কবিয়ে কৈছে।

(গ) জাতিৰ জীৱন মনোহৰ কৰিবলৈ কবিয়ে কি বেশেৰে বাড়ু ধৰিবলৈ কৈছে?
উত্তৰ : বীৰ-বেশেৰে বাড়ু ধৰিবলৈ কবিয়ে কৈছে।

(ঘ) কবিয়ে চাই থাকোঁতেই মুখ কিহেৰে ভৰি পৰিল বুলি কৈছে?
উত্তৰ : কবিয়ে কৈছে, মুখত কাজল-ছাই ভৰি পৰিল।

২। “হ’ল এৱে তোৰ সময় হ’বৰ / জাতিৰ বাডুদাৰ যে ভাই।” — ইয়াত কবিয়ে কি কাৰণে ‘জাতিৰ বাডুদাৰ’ হোৱাৰ সময় হ’লহি বুলি সকীয়াই দিছে?
উত্তৰ : বহুদিনৰ পৰাধীনতাৰ অপমান সহি অহাৰ পাছত স্বাধীনতাৰ জৰীয়তে আত্মমৰ্যাদা উদ্ধাৰ কৰিব লাগিব। জাতীয় স্বাভিমান জাগ্ৰত কৰি দুখ-দুৰ্দশা আঁতৰাবলৈ এতিয়াই বাডুদাৰ সময় আহিছে বুলি কবিয়ে সকীয়াই দিছে।

৩। “নহ’লে যে বিশ্ব সভাত / নহ’ব তোৰ বহাৰ ঠাই!” — বিশ্ব সভাত বহাৰ ঠাই পাবলৈ কবিয়ে কি কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছে?
উত্তৰ : কবিয়ে জাতিৰ মাজৰ ভেদাভেদ, হিংসা-বিদ্বেষ, স্বাৰ্থ-ভেমৰ আঁতৰাই দেশ শুচি-পরিষ্কাৰ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছে। তেতিয়াহে বিশ্বসভাত দেশৰ যোগ্য স্থান হব।

৪। “ধৰ বাড়ু ধৰ ভাই” — কবিতাটিৰ মূলভাৱ লিখা।
উত্তৰ : কবিতাটোৰ মূলভাৱ হৈছে — পৰাধীনতাৰ কালিমা আঁতৰাই, ভেদাভেদ আৰু হিংসা মচি দিয়া একতাবদ্ধ জাতি গঠন কৰিব লাগিব। স্বাধীনতা লাভ কৰি বিশ্বসভাত উচ্চ স্থান অধিকাৰ কৰাৰ আহ্বান এই কবিতাত প্ৰকাশ পাইছে।

৫। ব্যাখ্যা কৰা ঃ

(ক) “হিংসা-দ্বেষৰ, ভেদাভেদৰ, / ঘৃণা-ঘৃণি স্বাৰ্থ ভেমৰ / কত যে কি মলি-মামৰ / ভৰি জাতিৰ জীৱন যায়।”
উত্তৰ : এই শ্লোকত কবিয়ে দেখুৱাইছে যে জাতিৰ জীৱন হিংসা, বিদ্বেষ, ভেদাভেদ, ঘৃণা আৰু স্বাৰ্থপৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে অশান্ত আৰু মলিন হৈ পৰিছে। এই দুষ্ট প্রবৃত্তি সমাজৰ সংহতি, নৈতিকতা আৰু একতাৰ ক্ষতি কৰে। কবিয়ে জাতিক সতর্ক কৰি এই দুষ্ট প্ৰবৃত্তি এৰি একত্ৰিত আৰু উন্নত সমাজ গঢ়াৰ প্ৰয়োজনীয়তা প্ৰকাশ কৰিছে।

(খ) “ধৰ বাড়ু ধৰ ভাই / আৰু চাবৰ সময় নাই— / চাই থাকোঁতেই মুখত কেৱল / ভৰিল কাজল-ছাই।”
উত্তৰ : ইয়াত কবিয়ে দেশবাসীক সতৰ্ক কৰি আহ্বান জনাইছে যে অবিলম্বে পদক্ষেপ ল’ব লাগে। দেৰী কৰিলে কেৱল অপমান আৰু কলংক মাত্ৰ মুখত পৰিছে। জাতিয়ে স্বাধীনতাৰ বাবে একেলগে আৰু তৎক্ষণাত প্ৰচেষ্টা কৰিব লাগিব। কবিয়ে সতর্ক কৰিছে যে অৱহেলা দেশ আৰু জাতিৰ ক্ষতি কৰে, সেয়ে সকলে সক্ৰিয়ভাৱে আগবঢ়িব লাগিব।

৬। “ধৰ বাড়ু ধৰ ভাই” কবিতাটোৰ মাজেৰে কবি ৰায়চৌধুৰীদেৱৰ স্বদেশপ্ৰেমৰ ভাব কিদৰে প্ৰকাশ পাইছে লিখা।
উত্তৰ : কবিতাটোৰ প্ৰত্যেক শ্লোকে কবিৰ স্বদেশপ্ৰেম প্ৰকাশ পাইছে। দেশবাসীক স্বাধীনতাৰ বাবে ঐক্যবদ্ধ হ’বলৈ, গোলামীৰ শৃংখল ভাঙিবলৈ আৰু বিশ্বসভাত গৌৰৱজনক স্থান অৰ্জন কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে। তেওঁ দেশৰ মুক্তিৰ বাবে নিজৰ জীয়ন উজাৰি দিছিল, আৰু সেই অনুৰাগেই কবিতাটোৰ প্ৰত্যেক শ্লোকত ফুটাই তোলা হৈছে।

ভাষা-বিষয়ক

১। তলত দিয়া যুৰীয়া শব্দবোৰেৰে একোটিকৈ বাক্য ৰচনা কৰা ঃ

• হীনে-ঘিণে : বহুদিন হীনে-ঘিণে থাকি মানুহজনে বেয়া অভ্যাস গঢ়ি তুলিলে।
• ধাৰে-খাণে : তেওঁ নিজৰ ধনৰ ভাৰ ধাৰে-খাণে উজাৰি দিল।
• ঘৃণা-ঘৃণি : ঘৃণা-ঘৃণিৰ বাবেই সমাজখন ভাঙি পৰে।
• জাহি-জাবৰ : ঘৰত থকাসকল জাহি-জাবৰ আঁতৰাই পেলালে।
• সাৰি-পুছি : উলাহমতে ঘৰখন সাৰি-পুছি পৰিষ্কাৰ কৰিলে।
• মলি-মামৰ : মনৰ মাজৰ মলি-মামৰ আঁতৰাব লাগে।

২। তলৰ শব্দবোৰত মূৰ্ধন্য ‘ৰ’ হোৱাৰ কাৰণ দৰ্শোৱা ঃ

• সোণ : সংস্কৃত উৎসৰ শব্দ; মূলতঃ ‘স্বর্ণ’।
• ঘৃণা : সংস্কৃত উৎসৰ শব্দ; মূলতঃ ‘ঘৃ’।
• খণ : সংস্কৃত উৎসৰ শব্দ; মূলতঃ ‘ক্ষণ’।

৩। বিপৰীত শব্দ লিখা ঃ

• ঘৃণা ↔ প্ৰেম
• স্বাৰ্থ ↔ পৰার্থ
• জীৱন ↔ মৃত্যু
• বীৰ ↔ ভীৰু