SEBA Class 9 Elective Geography Chapter 1 Question Answer – বতৰ আৰু জলবায়ু (Weather and Climate)
By Priya Bora (M.A Assamese, 8+ years teaching experience) · Reviewed by Editorial Board
SEBA Class 9 Elective Geography Chapter 1 Question Answer (বতৰ আৰু জলবায়ু) introduces students to the basic concepts of weather and climate, which are essential for understanding environmental patterns and geographical conditions. This chapter helps learners understand atmospheric elements, climate factors, and their real-life impact in a simple and structured way based on the latest ASSEB syllabus.
To strengthen preparation, students can also practice Assam Board MCQs for revision and accuracy and explore Assamese medium solutions for better understanding. These resources help in improving conceptual clarity, speed, and exam performance.
Before starting this chapter, students can revise previous subjects to build a strong foundation:
Class 9 Elective Geography Important Questions Assamese medium – বতৰ আৰু জলবায়ু
প্ৰশ্নাৱলী
১। বতৰ আৰু জলবায়ু বুলিলে কি বুজা? বতৰ আৰু জলবায়ুৰ পাৰ্থক্য বুজাই লিখা।
উত্তৰ: বতৰ বুলিলে কোনো এখন ঠাইত স্বল্প সময়ৰ বাবে হোৱা বায়ুমণ্ডলৰ অৱস্থাক বুজায়।
জলবায়ু বুলিলে কোনো এখন ঠাইত দীঘলীয়া সময় (প্ৰায় ৩০ বছৰৰ অধিক) ধৰি দেখা পোৱা বতৰসমূহৰ গড় অৱস্থাক বুজায়।
বতৰ আৰু জলবায়ুৰ পাৰ্থক্য —
• বতৰ স্বল্প সময়ৰ বাবে হয়, জলবায়ু দীঘলীয়া সময়ৰ গড় অৱস্থা।
• বতৰ সঘনাই সলনি হয়, জলবায়ু ধীৰে ধীৰে সলনি হয়।
• বতৰ দৈনিক বা সাপ্তাহিক হ’ব পাৰে, জলবায়ু বহু বছৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।
২। বতৰ আৰু জলবায়ুৰ উপাদানসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ:বতৰ আৰু জলবায়ুৰ মুখ্য উপাদানসমূহ হ’ল —
- তাপ
- বায়ুচাপ
- আৰ্দ্ৰতা
- বতাহ
- বৰষুণ বা বৃষ্টিপাত
৩। বতৰ আৰু জলবায়ুৰ উপাদানসমূহৰ বিষয়ে বহলাই লিখা।
উত্তৰ: বতৰ আৰু জলবায়ুৰ মুখ্য উপাদানসমূহৰ বিৱৰণ —
- তাপ — সূৰ্যৰ পৰা পোৱা শক্তিৰ ফলত তাপ সৃষ্টি হয়। তাপৰ পাৰ্থক্যৰ বাবে বায়ুৰ গতি হয়।
- বায়ুচাপ — বায়ুমণ্ডলে ভূমিৰ ওপৰত প্ৰয়োগ কৰা চাপক বায়ুচাপ বুলে। তাপ বৃদ্ধি পালে চাপ কমে আৰু তাপ কমিলে চাপ বৃদ্ধি পায়।
- আৰ্দ্ৰতা — বায়ুত থকা জলীয় বাষ্পৰ পৰিমাণক আৰ্দ্ৰতা বুলে। আৰ্দ্ৰতা অধিক হ’লে বৰষুণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।
- বতাহ — উচ্চ চাপৰ অঞ্চলৰ পৰা নিম্ন চাপৰ অঞ্চললৈ বায়ুৰ গতিক বতাহ বুলে।
- বৰষুণ — বায়ুত থকা জলীয় বাষ্প ঘনীভৱনৰ ফলত বৰষুণ হয়।
৪। উষ্ণতা, চাপ আৰু আর্দ্ৰতাৰ মাজত সম্পৰ্ক বুজাই লিখা।
উত্তৰ: উষ্ণতা, চাপ আৰু আর্দ্ৰতাৰ মাজত ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আছে।
- উষ্ণতা বৃদ্ধি পালে বায়ু গৰম হয় আৰু হালকা হৈ ওপৰলৈ উঠে।
- বায়ু ওপৰলৈ উঠিলে তাত বায়ুচাপ কমে।
- উষ্ণ বায়ু অধিক জলীয় বাষ্প ধাৰণ কৰিব পাৰে, সেয়ে আর্দ্ৰতা বৃদ্ধি পায়।
- উষ্ণতা কমিলে বায়ু ঠাণ্ডা হয় আৰু ঘন হৈ তললৈ নামে।
- ঠাণ্ডা বায়ু কম জলীয় বাষ্প ধাৰণ কৰে, ফলত আর্দ্ৰতা হ্ৰাস পায়।
৫। বায়ুমণ্ডলৰ চাপৰ তাৰতম্য কেনেকে হয় বুজাই লিখা।
উত্তৰ:
বায়ুমণ্ডলৰ চাপৰ তাৰতম্য তলত দিয়া কাৰণসমূহৰ বাবে হয় —
- উষ্ণতাৰ পাৰ্থক্য
- উচ্চতাৰ পাৰ্থক্য
- জলীয় বাষ্পৰ পৰিমাণ
- পৃথিৱীৰ ঘূৰণ
উষ্ণতা বৃদ্ধি পালে বায়ু হালকা হয় আৰু চাপ কমে।
উচ্চতা বৃদ্ধি পালে বায়ুচাপ কমে।
জলীয় বাষ্প অধিক হ’লে বায়ু হালকা হয় আৰু চাপ কম হয়।
৬। বতাহ কাক কয়?
উত্তৰ: উচ্চ চাপৰ অঞ্চলৰ পৰা নিম্ন চাপৰ অঞ্চললৈ বায়ুৰ গতিক বতাহ কয়। বায়ুচাপৰ তাৰতম্যৰ ফলত বতাহ সৃষ্টি হয়।
৭। আর্দ্ৰতা বুলিলে কি বুজা? বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ আর্দ্ৰতাৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: বায়ুত থকা জলীয় বাষ্পৰ পৰিমাণক আর্দ্ৰতা বুলে।
আর্দ্ৰতাৰ প্ৰকাৰসমূহ —
- Absolute Humidity (সাৰ্বিক আর্দ্ৰতা)
- Relative Humidity (আপেক্ষিক আর্দ্ৰতা)
৮। বতৰ আৰু জলবায়ু নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰকসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: বতৰ আৰু জলবায়ু নিৰ্ধাৰণ কৰা মুখ্য কাৰকসমূহ হ’ল —
- অক্ষাংশ
- উচ্চতা
- সাগৰৰ পৰা দূৰত্ব
- সাগৰীয় সোঁত
- বায়ুপ্ৰবাহ
- ভূমিৰ প্ৰকৃতি
- উদ্ভিদ
৯। বতৰ আৰু জলবায়ুৰ কাৰকসমূহৰ বিষয়ে উদাহৰণসহ বহলাই লিখা।
উত্তৰ: বতৰ আৰু জলবায়ুৰ কাৰকসমূহ তলত দিয়া ধৰণে ব্যাখ্যা কৰিব পাৰি —
- অক্ষাংশ — বিষুবৰেখাৰ ওচৰত তাপ অধিক হয় মেরু অঞ্চলত তাপ কম হয় সেয়ে অক্ষাংশে তাপ আৰু জলবায়ুত প্ৰভাৱ পেলায়
- উচ্চতা — উচ্চতা বৃদ্ধি পালে তাপ কমে পৰ্বত অঞ্চলত তাপ কম আৰু সমতলত তাপ অধিক হয়
- সাগৰৰ পৰা দূৰত্ব — সাগৰৰ ওচৰৰ অঞ্চলত জলবায়ু নম্ৰ হয় ভিতৰুৱা অঞ্চলত তাপৰ পাৰ্থক্য অধিক হয়
- সাগৰীয় সোঁত — উষ্ণ সোঁতে তাপ বৃদ্ধি কৰে আৰু শীতল সোঁতে তাপ কম কৰে
- বায়ুপ্ৰবাহ — বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ বতাহে বৰষুণ আৰু তাপৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলায়
- ভূমিৰ প্ৰকৃতি — মৰুভূমি অঞ্চলত তাপ অধিক হয় বনাঞ্চলত তাপ তুলনামূলক কম হয়
- উদ্ভিদ — অধিক বনাঞ্চল থকা ঠাইত বৰষুণ অধিক হয় আৰু তাপ কম থাকে
১০। জলবায়ুৰ প্ৰকাৰবোৰ কি কি?
উত্তৰ: জলবায়ুৰ প্ৰধান প্ৰকাৰসমূহ হ’ল —
- বিষুবীয় জলবায়ু
- মৌচুমি জলবায়ু
- ছাৱানা জলবায়ু
- মৰুভূমিৰ জলবায়ু
- ভূমধ্যসাগৰীয় জলবায়ু
- নাতিশীতোষ্ণ সামুদ্ৰিক জলবায়ু
- নাতিশীতোষ্ণ অন্তৰ্ভূমি জলবায়ু
- শীতল জলবায়ু
- টুন্দ্ৰা জলবায়ু
- পৰ্বতীয় জলবায়ু
উত্তৰ: জলবায়ুৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰসমূহ তলত দিয়া ধৰণে ব্যাখ্যা কৰিব পাৰি –
- বিষুবীয় জলবায়ু: বিষুবৰেখাৰ ওচৰৰ অঞ্চলত এই জলবায়ু দেখা যায়। ইয়াত সাৰাবছৰ অধিক তাপ থাকে আৰু প্ৰায় সাৰাবছৰ বৰষুণ হয়। এই কাৰণে এই অঞ্চলত ঘন চিৰসেউজীয়া বন গঢ়ি উঠে। এই অঞ্চলত আর্দ্ৰতা অধিক আৰু জলবায়ু সদায় গৰম আৰু ভিজা থাকে।
- মৌচুমি জলবায়ু: এই জলবায়ু দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়া আদি অঞ্চলত পোৱা যায়। ইয়াত গ্ৰীষ্মকালত তাপ অধিক হয় আৰু মৌচুমি বতাহৰ প্ৰভাৱত ঋতুভেদে বৰষুণ হয়। ইয়াত গ্ৰীষ্ম আৰু শীত ঋতুৰ মাজত স্পষ্ট পাৰ্থক্য দেখা যায়।
- ছাৱানা জলবায়ু: বিষুবীয় অঞ্চলৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ অংশত এই জলবায়ু দেখা যায়। ইয়াত সাৰাবছৰ গৰম থাকে, কিন্তু বৰষুণ নিৰ্দিষ্ট ঋতুত হয়। ইয়াত মূলতঃ ঘাঁহ আৰু ছিটেফোঁটা গছ থাকে আৰু বন কম ঘন হয়।
- মৰুভূমিৰ জলবায়ু: এই জলবায়ুত দিনত অত্যাধিক গৰম আৰু ৰাতি ঠাণ্ডা হয়। বৰষুণ অতি কম হয় আৰু উদ্ভিদ অল্প, সাধাৰণতে কাঁইটীয়া গছ পোৱা যায়। পানীৰ অভাৱৰ বাবে জীৱন কঠিন হয় আৰু জনবসতি কম থাকে।
- ভূমধ্যসাগৰীয় জলবায়ু: এই জলবায়ু মহাদেশসমূহৰ পশ্চিম উপকূলত দেখা যায়। ইয়াত গ্ৰীষ্মকাল গৰম আৰু শুকান হয়, আৰু শীতকালত বৰষুণ হয়। এই অঞ্চলত ফলমূল আৰু আঙুৰ চাষ অধিক কৰা হয়।
- নাতিশীতোষ্ণ সামুদ্ৰিক জলবায়ু: এই জলবায়ুত তাপ মৃদু হয় আৰু সাৰাবছৰ বৰষুণ হয়, সেয়েহে এই অঞ্চলত আর্দ্ৰতা অধিক থাকে। ইয়াত বনাঞ্চল আৰু কৃষি দুয়ো উন্নত হয়।
- নাতিশীতোষ্ণ অন্তৰ্ভূমি জলবায়ু: এই জলবায়ুত গ্ৰীষ্মকালত গৰম আৰু শীতকালত ঠাণ্ডা হয়। সাগৰৰ পৰা দূৰত্ব বেছি হোৱা বাবে বৰষুণ তুলনামূলক কম হয়। ঋতুবোৰত তাপৰ পাৰ্থক্য বেছি দেখা যায়।
- শীতল জলবায়ু: এই জলবায়ু মেরু অঞ্চলত দেখা যায়। ইয়াত তাপ অত্যন্ত কম থাকে আৰু বৰষুণৰ সলনি তুষাৰপাত হয়। অধিকাংশ সময়ত মাটি বৰফে ঢাকি থাকে আৰু জীৱন কঠিন হয়।
- টুন্দ্ৰা জলবায়ু: এই জলবায়ুত তাপ অতি কম থাকে আৰু মাটিত বৰফ জমি থাকে। ইয়াত লাইকেন আৰু শৈৱাল জাতীয় উদ্ভিদহে বেছিকৈ পোৱা যায়। গছ-গছনি প্ৰায় নাথাকে আৰু ঠাণ্ডা বতাহ বেছি থাকে।
- পৰ্বতীয় জলবায়ু: এই জলবায়ু পৰ্বত অঞ্চলত দেখা যায়। উচ্চতা বৃদ্ধি পালে তাপ কমি যায় আৰু উচ্চভূমিত বৰষুণ অধিক হয়। পৰ্বতৰ ওপৰত কেতিয়াবা তুষাৰপাতো দেখা যায় আৰু বতাহ ঠাণ্ডা হয়।
১২। চমুটোকা লিখা :
(ক) আপেক্ষিক আর্দ্ৰতা
উত্তৰ: আপেক্ষিক আর্দ্ৰতা বুলিলে কোনো নিৰ্দিষ্ট তাপমাত্রাত বায়ুত থকা জলীয় বাষ্পৰ পৰিমাণ আৰু সেই তাপমাত্রাত বায়ুৰ সর্বাধিক জলীয় বাষ্প ধাৰণ ক্ষমতাৰ মাজৰ অনুপাতক বুজায়। ই শতকৰা হিচাপে প্ৰকাশ কৰা হয়। আপেক্ষিক আর্দ্ৰতা অধিক হ’লে বায়ু অধিক সিক্ত হয় আৰু বৰষুণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পায়।
(খ) বায়ুমণ্ডলীয় চাপ
উত্তৰ: বায়ুমণ্ডলে পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰত যি চাপ প্ৰয়োগ কৰে তাক বায়ুমণ্ডলীয় চাপ বুলে। এই চাপ বায়ুৰ ওজনৰ ফলত সৃষ্টি হয়। উচ্চতা বৃদ্ধি পালে বায়ুৰ পৰিমাণ কমে, সেয়ে বায়ুচাপো কমে। তাপৰ পাৰ্থক্যৰ ফলতো বায়ুচাপৰ তাৰতম্য দেখা যায়।
(গ) চাপ-বলয়
উত্তৰ: পৃথিৱীৰ ওপৰত তাপ আৰু বায়ুৰ গতিৰ ফলত কিছুমান স্থায়ী উচ্চ আৰু নিম্ন চাপৰ অঞ্চল গঠন হয়। এইবোৰক চাপ-বলয় বুলি কোৱা হয়। বিষুবীয় নিম্ন চাপ বলয়, উপ-ক্রান্তীয় উচ্চ চাপ বলয়, উপ-মেৰু নিম্ন চাপ বলয় আৰু মেৰু উচ্চ চাপ বলয় হৈছে মুখ্য চাপ-বলয়সমূহ। এই চাপ-বলয়সমূহে বায়ুপ্ৰবাহ আৰু জলবায়ুত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰভাৱ পেলায়।
(ঘ) তিন প্ৰকাৰৰ বৃষ্টিপাত
উত্তৰ: বৃষ্টিপাত সাধাৰণতে তিন প্ৰকাৰৰ হয়। সেই তিন প্ৰকাৰ হ’ল –
- সংবহনমূলক বৃষ্টি: এই বৃষ্টি গৰম বায়ু ওপৰলৈ উঠি ঠাণ্ডা হোৱাৰ ফলত হয়। গৰম বায়ু ওপৰলৈ উঠাৰ পিছত ঘনীভৱন হয় আৰু মেঘ সৃষ্টি হৈ বৃষ্টি নামে।
- পাহাৰীয়া বা অরোগ্ৰাফিক বৃষ্টি: এই বৃষ্টি পাহাৰৰ বাধাৰ ফলত সৃষ্টি হয়। বায়ু পাহাৰত বাধা পাই ওপৰলৈ উঠে আৰু ঠাণ্ডা হৈ ঘনীভৱন ঘটে, তাৰ ফলত বৃষ্টি হয়।
- ঘূৰ্ণীবতাহজনিত বা চক্রবাতীয় বৃষ্টি: এই বৃষ্টি নিম্ন চাপ অঞ্চলত বিভিন্ন বায়ুৰ মিলনৰ ফলত হয়। বায়ুসমূহ একেলগ হৈ ওপৰলৈ উঠি মেঘ সৃষ্টি কৰে আৰু তাৰ পৰা বৃষ্টি হয়।
(ঙ) জলবায়ুৰ ওপৰত অক্ষাংশৰ প্ৰভাৱ
উত্তৰ: অক্ষাংশ অনুসৰি সূৰ্যৰ কিৰণ পৃথিৱীৰ ওপৰত ভিন্ন কোণত পৰে। বিষুবৰেখাৰ ওচৰত সূৰ্যৰ কিৰণ প্ৰায় লম্বভাৱে পৰে, সেয়ে তাত তাপ অধিক হয়। কিন্তু মেৰু অঞ্চলত কিৰণ তিৰ্যকভাৱে পৰে, সেয়ে তাপ কম হয়। এইদৰে অক্ষাংশে জলবায়ু নিৰ্ধাৰণত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰে।
(চ) জলবায়ুৰ ওপৰত উদ্ভিদৰ প্ৰভাৱ
উত্তৰ: উদ্ভিদে জলবায়ুৰ ওপৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰভাৱ পেলায়। অধিক বনাঞ্চল থকা ঠাইত বায়ু অধিক আৰ্দ্ৰ হয় আৰু বৰষুণৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পায়। গছ-গছনিয়ে তাপ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে আৰু পৰিবেশ শীতল কৰি ৰাখে।
(ছ) মৌচুমি জলবায়ু
উত্তৰ: মৌচুমি বতাহৰ প্ৰভাৱত সৃষ্টি হোৱা জলবায়ুক মৌচুমি জলবায়ু বুলে। এই জলবায়ুত ঋতু অনুসৰি বতাহৰ দিশ সলনি হয়। গ্ৰীষ্মকালত অধিক বৰষুণ হয় আৰু শীতকাল তুলনামূলক শুকান থাকে। দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত এই জলবায়ু দেখা যায়।
(জ) টাইগা জলবায়ু
উত্তৰ: টাইগা জলবায়ু শীতল অঞ্চলত পোৱা যায়। এই অঞ্চলত শীতকাল দীঘলীয়া আৰু অতি ঠাণ্ডা হয়, আৰু গ্ৰীষ্মকাল স্বল্প সময়ৰ। ইয়াত চিৰসেউজীয়া শঙ্কু জাতীয় গছ-গছনি দেখা যায়।
(ঝ) ভূমধ্যসাগৰীয় জলবায়ু
উত্তৰ: ভূমধ্যসাগৰীয় জলবায়ু মহাদেশসমূহৰ পশ্চিম উপকূলীয় অঞ্চলত দেখা যায়। এই জলবায়ুত গ্ৰীষ্মকাল গৰম আৰু শুকান হয়, কিন্তু শীতকালত বৰষুণ হয়। ইয়াৰ জলবায়ু মৃদু আৰু কৃষিৰ বাবে উপযোগী।
(ঞ) ছাৱানা জলবায়ু
উত্তৰ: ছাৱানা জলবায়ু বিষুবীয় অঞ্চলৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ অংশত পোৱা যায়। এই অঞ্চলত সাৰাবছৰ গৰম থাকে কিন্তু বৰষুণ নিৰ্দিষ্ট ঋতুত হয়। ইয়াত ঘাঁহভূমি আৰু ছিটেফোঁটা গছ দেখা যায়।
(ট) টুন্দ্ৰা জলবায়ু
উত্তৰ: টুন্দ্ৰা জলবায়ু অতি শীতল অঞ্চলত দেখা যায়। ইয়াত তাপমাত্রা খুব কম আৰু গ্ৰীষ্মকাল অতি স্বল্প সময়ৰ। গছ-গছনি প্ৰায় নাথাকে, কিন্তু শৈৱাল আৰু লাইকেন জাতীয় উদ্ভিদ দেখা যায়।
(ঠ) পৰ্বতীয় জলবায়ু
উত্তৰ: পৰ্বতীয় জলবায়ু পাহাৰীয়া অঞ্চলত পোৱা যায়। উচ্চতা বৃদ্ধি পালে তাপ কমে, সেয়ে পাহাৰৰ ওপৰত ঠাণ্ডা বেছি হয়। বৰষুণো উচ্চভূমিত অধিক হ’ব পাৰে।
১৩। চমুকৈ উত্তৰ দিয়া:
(ক) বায়ুমণ্ডল ভূপৃষ্ঠৰ কিমান উচ্চতালৈ প্ৰসাৰিত হৈ আছে?
উত্তৰ: বায়ুমণ্ডল ভূপৃষ্ঠৰ পৰা প্ৰায় ১০,০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত প্ৰসাৰিত হৈ আছে বুলি ধৰা হয়। যদিও ই ইমান দূৰলৈ বিস্তৃত, তথাপিও ইয়াৰ অধিকাংশ বায়ু আৰু গেছসমূহ ভূপৃষ্ঠৰ ওচৰৰ নিম্ন স্তৰতেই অধিক পৰিমাণে সঞ্চিত হৈ থাকে। এই নিম্ন স্তৰসমূহেই আমাৰ দৈনন্দিন বতৰ আৰু জলবায়ুৰ সৈতে জড়িত।
(খ) ত্রুটি-হাৰ কি?
উত্তৰ: উচ্চতা বৃদ্ধি হোৱাৰ লগে লগে তাপমাত্রা ক্ৰমে হ্ৰাস পায়। উচ্চতা বৃদ্ধিৰ লগে লগে যি নিৰ্দিষ্ট হাৰত তাপ কমে তাক ত্রুটি-হাৰ (Lapse Rate) বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণ ত্রুটি-হাৰ অনুসাৰে প্ৰতি ১৬৫ মিটাৰত প্ৰায় ১° ছেলচিয়াছ তাপমাত্রা কমে। ই বায়ুমণ্ডলৰ তাপ বিতৰণ বুজিবলৈ সহায় কৰে।
(গ) সাগৰপৃষ্ঠত বায়ুমণ্ডলৰ চাপ গড় হিচাপে কিমান?
উত্তৰ: সাগৰপৃষ্ঠত বায়ুমণ্ডলৰ গড় চাপ প্ৰায় ১০১৩.২৫ মিলিবাৰ বুলি গণনা কৰা হয়। ইয়াক ৭৬ ছেণ্টিমিটাৰ পাৰদ স্তম্ভৰ সমান বুলিও কোৱা হয়। এই মানটোকে মানদণ্ড হিচাপে লৈ অন্যান্য স্থানৰ বায়ুচাপ তুলনা কৰা হয়।
(ঘ) বায়ুৰ আর্দ্রতা বুলি কি বুজা?
উত্তৰ: বায়ুত উপস্থিত থকা জলীয় বাষ্পৰ পৰিমাণক বায়ুৰ আর্দ্ৰতা বুলি কোৱা হয়। বায়ুৰ আর্দ্ৰতা বেছি হ’লে বায়ু সিক্ত অনুভৱ হয় আৰু বৰষুণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পায়। আর্দ্ৰতা বতৰ আৰু জলবায়ুৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উপাদান।
(ঙ) সংপৃক্ত বায়ু কাক বোলে?
উত্তৰ: যেতিয়া কোনো নিৰ্দিষ্ট তাপমাত্রাত বায়ু তাৰ সর্বাধিক জলীয় বাষ্প ধাৰণ কৰে আৰু তাৰ পিছত অধিক জলীয় বাষ্প ধাৰণ কৰিব নোৱাৰে, তেতিয়া তাক সংপৃক্ত বায়ু বুলি কোৱা হয়। এই অৱস্থাত সামান্য ঠাণ্ডা হ’লেই ঘনীভৱন আৰম্ভ হয় আৰু মেঘ বা বৰষুণ সৃষ্টি হ’ব পাৰে।
(চ) বিষুবীয় জলবায়ুৰ অক্ষাংশ বিস্তৃতি কিমান?
উত্তৰ: বিষুবীয় জলবায়ু সাধাৰণতে বিষুবৰেখাৰ দুয়োফালে প্ৰায় ৫° উত্তৰ অক্ষাংশৰ পৰা ৫° দক্ষিণ অক্ষাংশলৈ বিস্তৃত হৈ থাকে। এই অঞ্চলত সাৰাবছৰ অধিক তাপ আৰু অধিক বৰষুণ দেখা যায়।
(ছ) কেম্প’চ ঘাঁহনি অঞ্চল কোন জলবায়ু অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত?
উত্তৰ: কেম্প’চ ঘাঁহনি অঞ্চল ছাৱানা জলবায়ু অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত। এই অঞ্চলত প্ৰধানকৈ ঘাঁহ আৰু ছিটেফোঁটা গছ দেখা যায়। বৰষুণ ঋতুভিত্তিক আৰু তাপমাত্রা সাৰাবছৰ গৰম থাকে।
(জ) নাতিশীতোষ্ণ মৰু জলবায়ু অঞ্চলৰ অক্ষাংশ বিস্তৃতি উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: নাতিশীতোষ্ণ মৰু জলবায়ু সাধাৰণতে প্ৰায় ৩০° পৰা ৪০° অক্ষাংশৰ ভিতৰত অৱস্থিত। এই অঞ্চলত বৰষুণ অতি কম হয় আৰু তাপমাত্রাত যথেষ্ট পাৰ্থক্য দেখা যায়।
(ঝ) চীনদেশীয় জলবায়ুক কি জলবায়ু বুলি কোৱা হয়?
উত্তৰ: চীনদেশীয় জলবায়ুক নাতিশীতোষ্ণ মৌচুমি জলবায়ু বুলি কোৱা হয়। এই জলবায়ুত ঋতু অনুসৰি বতাহৰ দিশ সলনি হয় আৰু গ্ৰীষ্মকালত অধিক বৰষুণ দেখা যায়।
(ঞ) অনিয়মিত বতাহৰ এটা উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰ: ঘূৰ্ণীবতাহ হৈছে অনিয়মিত বতাহৰ এটা উদাহৰণ। ই হঠাৎ সৃষ্টি হয় আৰু নিৰ্দিষ্ট নিয়ম মানি নচলে। ইয়াৰ ফলত ধুমুহা, বৰষুণ আৰু ক্ষতি সাধন হ’ব পাৰে।
(ট) উষ্ণ বায়ুৰাশিৰ জলীয় বাষ্প ধাৰণ ক্ষমতা কিয় বেছি?
উত্তৰ: উষ্ণ বায়ুৰাশি প্ৰসাৰিত আৰু হালকা হয়। তাপ বৃদ্ধি পালে বায়ুৰ কণাসমূহ দূৰত্ব বৃদ্ধি কৰে, সেয়ে বায়ুৱে অধিক পৰিমাণৰ জলীয় বাষ্প ধাৰণ কৰিব পাৰে। এই কাৰণেই গৰম বায়ু ঠাণ্ডা বায়ুতকৈ অধিক আর্দ্ৰতা ধাৰণ কৰিব সক্ষম হয়।
(ঠ) বায়ুমণ্ডলৰ নিম্নভাগত বায়ুৰ চাপ কিয় বেছি?
উত্তৰ: বায়ুমণ্ডলৰ নিম্নভাগত ওপৰৰ সকলো স্তৰৰ বায়ুৰ ওজন তলৰ অংশত চাপ দিয়ে। সেয়ে ভূপৃষ্ঠৰ ওচৰত বায়ুৰ চাপ বেছি হয়। উচ্চতা বৃদ্ধি পালে ওপৰৰ বায়ুৰ পৰিমাণ কমি যায় আৰু বায়ুচাপো হ্ৰাস পায়।
📚 Explore More SEBA Class 9 Learning Resources
• Improve your preparation with SEBA Class 9 Assamese medium chapterwise question answers for better understanding in your preferred language.
• Strengthen your concepts using Class 9 Science chapter-wise solutions (SEBA) covering Physics, Chemistry, and Biology fundamentals.
• Build a strong foundation in mathematics with SEBA Class 9 Mathematics chapterwise solutions designed for step-by-step problem solving.
• Prepare theory subjects effectively through SEBA Class 9 Social Science question answers (Assamese medium) covering history, geography, political science, and economics.
• Practice regularly using Assam Board MCQs for quick revision to improve speed, accuracy, and exam performance.
SEBA Class 9 Elective Geography Chapter 1 – Weather and Climate (বতৰ আৰু জলবায়ু) Complete Guide | Assam Eduverse
The chapter Weather and Climate (বতৰ আৰু জলবায়ু) forms the foundation of geography by helping students understand atmospheric conditions, climate patterns, and environmental changes. The SEBA Class 9 Elective Geography Chapter 1 Question Answer provides a clear and structured explanation of these concepts, making it easier for students to connect theory with real-life observations and build strong geographical understanding.
Understanding the difference between weather and climate, along with elements like temperature, rainfall, humidity, and wind, is essential for building strong concepts. These topics are explained through Class 9 Elective Geography Chapter 1 notes and detailed answers, helping students improve awareness of environmental changes and their impact on daily life. With proper explanation and examples, learners can develop analytical thinking and better answer-writing skills for exams.
As per the latest examination pattern, Elective Geography is a 100-mark theory subject, which makes it important for students to focus on descriptive answers, conceptual clarity, and proper presentation. In addition to theory, India map-based questions are also important, where students need to locate places, identify geographical features, and understand spatial relationships. Regular practice of map work improves accuracy and scoring potential in Assam Board exams.
To perform well in this chapter, students should focus on key areas such as definitions, differences, short notes, and long answers. Writing answers in a structured format, using correct terminology, and revising regularly (পুনৰাবৃত্তি) are essential for better performance. Practicing diagrams and examples also helps in improving clarity and retention of important concepts like weather elements and climate factors.
For better preparation, students can strengthen their concepts using Assam Board MCQs for revision, which help in quick practice and concept reinforcement. They can also refer to Assamese medium solutions for detailed explanations and improve understanding through English medium solutions for concept clarity. These combined resources make SEBA Class 9 Geography Weather and Climate answers more effective for exam preparation.
A consistent study strategy that includes understanding concepts, practicing questions, and revising regularly ensures better results. Students should avoid rote learning and instead focus on conceptual understanding (ধাৰণা স্পষ্টতা), which helps in solving application-based and unseen questions confidently. Referring to Assam Board Class 9 Geography Chapter 1 question answers also improves answer structure and presentation.
In conclusion, the SEBA Class 9 Elective Geography Chapter 1 Question Answer by Assam Eduverse provides a complete and reliable learning resource. With clear explanations, updated syllabus coverage, and exam-oriented preparation, including Weather and Climate chapterwise answers, students can build a strong foundation in geography, improve performance, and achieve excellent results in their examinations.
Frequently Asked Questions – SEBA Class 9 Elective Geography Chapter 1 (বতৰ আৰু জলবায়ু)
1. SEBA Class 9 Elective Geography Chapter 1 “Weather and Climate” কি?
এই অধ্যায়ত বতৰ (weather) আৰু জলবায়ু (climate)ৰ মৌলিক ধাৰণা, উপাদানসমূহ যেনে তাপমাত্রা, বৃষ্টিপাত, বায়ু আৰু আৰ্দ্ৰতা বুজোৱা হয়।
2. বতৰ আৰু জলবায়ুৰ মাজত পাৰ্থক্য কি?
বতৰ হৈছে স্বল্প সময়ৰ বায়ুমণ্ডলীয় অৱস্থা, যেতিয়া জলবায়ু হৈছে দীঘলীয়া সময়ৰ গড় বায়ুমণ্ডলীয় অৱস্থা।
3. এই অধ্যায়টো পৰীক্ষাৰ বাবে কিমান গুৰুত্বপূর্ণ?
এই অধ্যায়টো অত্যন্ত গুৰুত্বপূর্ণ, কাৰণ ই সম্পূৰ্ণ Geographyৰ ভিত্তি গঢ়ে আৰু বেছি সংখ্যক তত্ত্বভিত্তিক প্ৰশ্ন ইয়াৰ পৰা আহে।
4. Elective Geographyত map-based প্ৰশ্ন থাকে নে?
হয়, Elective Geographyত India map-based প্ৰশ্ন থাকে য’ত স্থান চিনাক্ত কৰা আৰু ভূগোলীয় বৈশিষ্ট্য বুজোৱা অত্যন্ত গুৰুত্বপূর্ণ।
🎓 About Assam Eduverse
Assam Eduverse is an educational platform focused on providing study resources for students under SEBA, AHSEC (ASSEB), SCERT, and CBSE.
The platform offers chapter-wise notes, solutions, MCQs, important questions, and previous year papers for Class 9–12. All materials are prepared according to the latest Assam Board syllabus and follow current exam patterns.
Content is designed to help students understand concepts clearly, practice regularly, and improve performance in board examinations. Both Assamese and English medium resources are available to support different learning needs.
Explore MCQs practice questions, complete study materials, ASSEB solutions, and exam preparation guides to strengthen preparation and revision. 📘 Visit Assam Eduverse for free Assam Board Solutions, notes, and study materials prepared by experts.