SEBA Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা প্রশ্ন আৰু উত্তৰ Solutions (2026–27)
SEBA Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা প্রশ্ন আৰু উত্তৰ are essential study materials for HSLC students preparing under the 2026–27 SEBA and ASSEB syllabus. These SEBA Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা question answers clearly explain the concept, functions, and importance of money and the banking system in a structured and exam-focused manner.
The chapter মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা discusses the evolution and functions of money, types of money, role of commercial banks, and functions of the central bank. For students searching for ASSEB Class 10 Economics Chapter 1 Mudra Aru Benk Bebostha question answer, this page provides complete and syllabus-aligned solutions. Since important short and long questions frequently appear from this lesson, SEBA Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা প্রশ্ন আৰু উত্তৰ are crucial for scoring high marks.
Prepared by Assam Eduverse subject experts, these SEBA Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা প্রশ্ন আৰু উত্তৰ strictly follow the official SEBA answer-writing pattern.
SEBA / ASSEB Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা Complete Solutions, Guide & Question Answers
অনুশীলনী
অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্নঃ
১। বিনিময় প্রথা কি?
উত্তৰ: সামগ্ৰীৰ বিপৰীতে সামগ্ৰীৰ প্ৰত্যক্ষ বিনিময়েই হ’ল বিনিময় প্ৰথা।
২। মুদ্রা কি?
উত্তৰ: ইংৰাজ অৰ্থনীতিবিদ জিয়ফ্ৰী ক্ৰাউথাৰৰ মতে, বিনিময়ৰ মাধ্যম হিচাপে সাধাৰণ গ্রহণযোগ্যতা থকা আৰু সামগ্ৰীৰ মূল্যৰ মাপকাঠি তথা মূল্যৰ ভাণ্ডাৰ হিচাপে কাৰ্য সম্পাদন কৰা যিকোনো সামগ্ৰীয়েই হ’ল মুদ্রা।
৩। মুদ্ৰাৰ এটা মুখ্য কাৰ্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: মুদ্ৰাৰ এটা মুখ্য কাৰ্য হৈছে — মুদ্ৰা বিনিময়ৰ মাধ্যম হিচাপে ব্যৱহৃত হয়।
৪। অবিহিত মুদ্ৰাৰ এটা উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰ: অবিহিত মুদ্ৰাৰ এটা উদাহৰণ হ’ল — চেক মুদ্ৰা।
৫। প্রতিনিধিত্বমূলক কাগজী মুদ্রা কি?
উত্তৰ: যি কাগজী মুদ্ৰা সমমূল্যৰ সোণ বা ৰূপলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা যেত আছিল, তাক প্রতিনিধিত্বমূলক বা পৰিৱৰ্তনীয় কাগজী মুদ্ৰা বোলা হৈছিল।
৬। বেংক কি?
উত্তৰ: বেংক এবিধ বিত্তীয় প্রতিষ্ঠান যি সঞ্চয়কাৰীৰ পৰা ধন সংগ্ৰহ কৰি ঋণৰ ৰূপত আগবঢ়ায় আৰু অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাত সঞ্চয় আৰু বিনিয়োগৰ মাজত যোগসূত্ৰ স্থাপন কৰে।
৭। ভাৰতীয় ৰিজার্ভ বেংক কোন চনত স্থাপিত হৈছিল?
উত্তৰ: ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংক ১৯৩৫ চনত স্থাপিত হৈছিল।
৮। চলিত আমানত কি?
উত্তৰ: চলিত আমানত হৈছে এনে এক প্ৰকাৰৰ বেংক আমানত, য’ৰ পৰা আমানতকাৰীয়ে যিকোনো সময়তে চেকৰ যোগেদি নিজৰ ধন উলিয়াই আনিব পাৰে।
চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন:
১। সংগতিবিহীন অভাৱে বিনিময় প্রথাত কিদৰে সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে?
উত্তৰ: বিনিময় প্ৰথাত দুজন ব্যক্তিৰ প্ৰয়োজনৰ মাজত মিল থকাটো অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়। যদি এজনৰ হাতত ধান আছে আৰু তেওঁ কুঁহিয়াৰ বিচাৰে, কিন্তু আনজনে ধান নহয় মাছ বিচাৰে, তেনেহ’লে সোজাসুজি বিনিময় অসম্ভৱ হয়। এই “অভাবৰ দ্বৈত সংযোগ” বা double coincidence of wants–ৰ অভাৱেই বিনিময় প্ৰথাক জটিল আৰু অকাৰ্যকৰী কৰি তুলিছিল। মুদ্ৰাৰ উদ্ভাৱনে এই সমস্যাটো সম্পূৰ্ণভাৱে দূৰ কৰিছিল।
২। মূল্যৰ ভাণ্ডাৰ বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰ: মূল্যৰ ভাণ্ডাৰ বুলিলে সেই ব্যৱস্থাটোক বুজায় য’ত সামগ্ৰীৰ মূল্যৰ ৰূপত সম্পদ সঞ্চয় কৰি ৰাখিব পাৰি। বিনিময় প্ৰথাত সামগ্ৰীবোৰ নষ্ট হোৱাৰ ভয় থাকে, কিন্তু মুদ্ৰাৰ সাহায্যে সম্পদ সুৰক্ষিতভাৱে সঞ্চয় কৰি যিকোনো সময়তে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী ক্ৰয় কৰিব পাৰি। সেয়ে মুদ্ৰাক সামগ্ৰীৰ মূল্যৰ ভাণ্ডাৰ বুলি কোৱা হয়।
৩। মুদ্ৰাৰ কোনটো বৈশিষ্ট্য সবাতোকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু কিয়?
উত্তৰ: মুদ্ৰাৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ বৈশিষ্ট্য হৈছে সাধাৰণ গ্রহণযোগ্যতা। কাৰণ, যদি মুদ্ৰাক সকলোয়ে বিনিময়ৰ মাধ্যম হিচাপে গ্ৰহণ নকৰে, তেন্তে ই মুদ্ৰা হিচাপে কাৰ্য কৰিব নোৱাৰে। এই গ্রহণযোগ্যতাৰ ফলতে মুদ্ৰাই বিনিময়ৰ মাধ্যম হিচাপে নিজৰ গুণ বজাই ৰাখে।
৪। মুদ্ৰাৰ তাৰল্য গুণ কি?
উত্তৰ: মুদ্ৰাৰ তাৰল্য গুণ মানে হ’ল, মুদ্ৰা তৎক্ষণাত আৰু প্ৰত্যক্ষভাৱে যিকোনো সামগ্ৰীলৈ ৰূপান্তৰিত হ’ব পাৰে। সোণ, ভূমি আদিও মূল্যবান সম্পদ, কিন্তু সিহঁতৰ ৰূপান্তৰ তৎক্ষণাত সম্ভব নহয়। মুদ্ৰাই একমাত্ৰ তৎক্ষণাত ব্যৱহাৰযোগ্য অৰ্থৰ ৰূপ।
৫। ‘মুদ্ৰা সা-সামগ্ৰীৰ মূল্যৰ উমৈহতীয়া মাপকাঠী’ – ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ: মুদ্ৰা সা-সামগ্ৰীৰ মূল্যৰ উমৈহতীয়া মাপকাঠী হিচাপে কাম কৰে। বজাৰত বিক্ৰী-ক্ৰয় হোৱা সকলো সামগ্ৰীৰ মূল্য মুদ্ৰাৰ এককত প্ৰকাশ কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিনিময় প্ৰথাৰ হিচাপ-নিকাচৰ জটিলতা দূৰ হয় আৰু সকলো সামগ্ৰীৰ মূল্য একে এককত তুলনা কৰিব পাৰি।
৬। সসীম বিহিত আৰু অসীম বিহিত মুদ্ৰাৰ পাৰ্থক্য কি?
উত্তৰ:
- সসীম বিহিত মুদ্ৰা: যাৰ সহায়ত সীমিত পৰিমাণৰ লেনদেন কৰিব পাৰি। উদাহৰণ — কম মূল্যৰ ধাতু বা কাগজী মুদ্ৰা।
- অসীম বিহিত মুদ্ৰা: যাৰ সহায়ত যিকোনো পৰিমাণৰ লেনদেন কৰিব পাৰি। উদাহৰণ — উচ্চ মূল্যৰ নোট।
৭। আঞ্চলিক গ্ৰাম্য বেংকে কি কাৰ্য সম্পাদন কৰে?
উত্তৰ: আঞ্চলিক গ্ৰাম্য বেংকে গাঁও-ঘৰত অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ লক্ষ্যৰে দুটা মুখ্য কাৰ্য কৰে —
১. গাঁওবাসীক কম সুদৰ হাৰত ঋণ প্ৰদান।
২. গ্ৰাম্য সঞ্চয় সংগ্ৰহ কৰি উৎপাদনমূলক কাৰ্যত বিনিয়োগ।
৮। অনা-বেংক প্রতিষ্ঠানসমূহ বেংকতকৈ কি অৰ্থত বেলেগ?
উত্তৰ: অনা-বেংক বিত্তীয় প্রতিষ্ঠানসমূহে বেংকৰ দৰে সঞ্চয়কাৰীৰপৰা সঞ্চয় বা আমানত সংগ্ৰহ কৰে আৰু ঋণ আগবঢ়ায় । কিন্তু নিম্নলিখিত অৰ্থত এইবোৰ বেংকতকৈ বেলেগ:
- চেকৰ যোগান: অনা-বেংক প্রতিষ্ঠানসমূহে চেকৰ যোগান নধৰে। ফলত সঞ্চয়কাৰীয়ে চেকৰ জৰিয়তে নিজৰ জমা ধন উলিয়াই অনাৰ সুযোগ লাভ নকৰে, যিদৰে বেংকৰ ক্ষেত্ৰত পাৰে ।
- বীমা আঁচনি: বেংকৰ ক্ষেত্ৰত জমাকাৰীৰ সঞ্চয়ৰ বাবে বীমা আঁচনি থাকে, কিন্তু অনা-বেংক প্রতিষ্ঠানসমূহত এনে বীমাকৰণৰ ব্যৱস্থা নাথাকে ।
- পঞ্জীকৰণ: অনা-বেংক প্রতিষ্ঠানসমূহৰ ৰিজার্ভ বেংক অব ইণ্ডিয়াত পঞ্জীকৰণ হয়, কিন্তু পঞ্জীকৰণ নকৰা বহুতো ভুৱা প্রতিষ্ঠানে সঞ্চয়কাৰীৰ ধন লৈ উধাও হোৱাৰ উদাহৰণ দেধাৰ আছে ।
দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন:
১। বিনিময় প্রথাৰ চাৰিটা অসুবিধা ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ: সভ্যতাৰ আৰম্ভণিতে প্ৰচলিত বিনিময় প্ৰথাৰ কালক্ৰমত বিলুপ্তি ঘটিছিল। ইয়াৰ চাৰিটা প্ৰধান অসুবিধা হ’ল —
- সংগতিবিহীন অভাৱ: বিনিময় হ’বলৈ দুয়োটা পক্ষৰ মাজত অভাৱৰ মিল থকাটো জৰুৰী। যদি একজনে ধানৰ বিনিময়ত কুঁহিয়াৰ বিচাৰে, কিন্তু আনজনে কুঁহিয়াৰৰ সলনি মাছ বিচাৰে, তেন্তে বিনিময় নহ’ব। এই অভাৱৰ সংগতিহীনতাৰ বাবে বিনিময় প্ৰথা অকাৰ্যকৰী হৈ পৰিছিল, যি মুদ্ৰাৰ আগমনে দূৰ কৰিলে।
- হিচাপ-নিকাচৰ উমৈহতীয়া এককৰ অভাৱ: বিনিময়যোগ্য সামগ্ৰীৰ সংখ্যা বেছি হোৱা বাবে প্ৰতিটো সামগ্ৰীৰ মূল্য আন সামগ্ৰীৰ মাধ্যমেৰে প্ৰকাশ কৰিবলগীয়া হৈছিল, যি অসম্ভৱ আছিল। মুদ্ৰা উমৈতীয়া একক হোৱাৰ ফলত এই অসুবিধা আঁতৰ হ’ল।
- বিভাজনীয়তাৰ অসুবিধা: কিছুমান সামগ্ৰী সৰু সৰু ভাগলৈ বিভক্ত কৰিব নোৱাৰি, যেনে হাতী। মুদ্ৰা বিভাজনীয় হোৱা বাবে এই সমস্যা নাথাকে।
- মূল্যৰ ভাণ্ডাৰৰ অভাৱ: মাছ বা গাখীৰৰ দৰে সামগ্ৰীবোৰ বেছি দিন সাঁচি থ’লে নষ্ট হয়, ফলত মূল্য সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থা নাছিল। মুদ্ৰাই এই অসুবিধা দূৰ কৰিলে।
২। মুদ্ৰাৰ যিকোনো চাৰিটা প্রধান বৈশিষ্ট্য ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ: মুদ্ৰাৰ বহুতো বৈশিষ্ট্য থাকিলেও তলত চাৰিটা প্ৰধান বৈশিষ্ট্য উল্লেখ কৰা হ’ল।
- সাধাৰণ গ্রহণযোগ্যতা: মুদ্ৰা সকলোৰে দ্বাৰা গ্ৰহণযোগ্য হ’ব লাগিব, নহ’লে ই বিনিময়ৰ মাধ্যম হ’ব নোৱাৰে।
- স্থায়িত্ব: মুদ্ৰা সহজে নষ্ট নহ’বলগীয়া হ’ব লাগে, কাৰণ ই সঞ্চয়ৰ ভাণ্ডাৰ হিচাপে কাম কৰে।
- সমজাতীয়তা: সকলো মুদ্ৰা একে ধৰণৰ হ’ব লাগিব; যেনে, সকলো ১০০ টকীয়া নোটৰ মূল্য একে।
- তাৰল্য গুণ: মুদ্ৰা যিকোনো সময়ত সামগ্ৰীৰ বিনিময়ত তৎক্ষণিকভাৱে ৰূপান্তৰিত হ’ব পাৰে। এইদৰে মুদ্ৰাই অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাত লেনদেন সহজ কৰে।
৩। মুদ্ৰাই সম্পাদন কৰা চাৰিটা প্ৰধান কাৰ্য ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ: মুদ্ৰাই অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাত কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰ্য সম্পাদন কৰে।
- বিনিময়ৰ মাধ্যম: মুদ্ৰাৰ সহায়ত সামগ্ৰীৰ বিনিময় সহজে সম্পন্ন হয়।
- মূল্যৰ মাপকাঠি: সকলো সামগ্ৰীৰ মূল্য মুদ্ৰাৰ দ্বাৰা নিৰ্ধাৰিত হয়।
- স্থগিত দেনা-পাওনাৰ মানদণ্ড: ঋণ বা বাকী পৰিশোধৰ ক্ষেত্ৰত মুদ্ৰাই মানদণ্ড হিচাপে ব্যৱহৃত হয়।
- মূল্যৰ ভাণ্ডাৰ: মুদ্ৰা সহজে সঞ্চয় কৰি ৰাখিব পাৰি আৰু সময়ত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। এই চাৰিখনেই মুদ্ৰাৰ প্ৰধান কাৰ্য।
৪। চেক এখন মুদ্ৰা নে? তোমাৰ উত্তৰৰ সপক্ষে যুক্তি দর্শোৱা।
উত্তৰ: চেক এখন মুদ্ৰা নহয়; ই মুদ্ৰা পৰিশোধৰ এটা আদেশহে মাথোন, যাক ‘ধনাদেশ’ বা ‘নিকট মুদ্ৰা’ বুলি কোৱা হয়। চেক মুদ্ৰা নোহোৱাৰ দুটা মুখ্য যুক্তি হ’ল —
- সাধাৰণ গ্রহণযোগ্যতাৰ অভাৱ: সকলোয়ে চেক গ্ৰহণ নকৰে, অৰ্থাৎ ই মুদ্ৰাৰ দৰে বাধ্যতামূলক নহয়।
- বিহিত মুদ্ৰা নহয়: চেক গ্ৰহণ নকৰিলে আইন উলংঘন নহয়, কিন্তু বিহিত মুদ্ৰা নগ্ৰহণ কৰিলে দণ্ডনীয় হয়। সেয়ে চেক মুদ্ৰা নহয়।
৫। মুদ্ৰাই সৃষ্টি কৰিব পৰা চাৰিটা প্রধান অসুবিধা ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ: মুদ্ৰাই অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাত তলত দিয়া অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
- মুদ্ৰাৰ মূল্যৰ অস্থিৰতা: মুদ্ৰাস্ফীতি বা সংকোচনৰ ফলত অৰ্থনৈতিক সমস্যাৰ সৃষ্টি হয়।
- সামাজিক বৈষম্য বৃদ্ধি: মুদ্ৰা সম্পদ একত্ৰিত কৰাৰ উপায় হোৱাৰ ফলত সমাজত ধনী-দৰিদ্ৰ বিভাজন বৃদ্ধি পায়।
- সামাজিক মূল্যবোধৰ অৱক্ষয়: মুদ্ৰাৰ লোভেৰে দুর্নীতি, অনিয়ম আদি বৃদ্ধি পায়।
- ক’লা মুদ্ৰাৰ সৃষ্টি: আয়কৰ ফাঁকিৰ দৰে অপৰাধৰ ফলত ক’লা মুদ্ৰা জন্মে, যাৰ বাবে চৰকাৰে ৰাজহ হেৰুৱায়।
৬। কেন্দ্ৰীয় বেংকৰ চাৰিটা প্ৰধান কাৰ্য ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ: কেন্দ্ৰীয় বেংক দেশৰ বেংক ব্যৱস্থাৰ মুৰব্বী বেংক, ভাৰতত যাৰ নাম ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংক। ইয়াৰ চাৰিটা মুখ্য কাৰ্য হ’ল —
- কাগজী মুদ্ৰা ছপা কৰা: এইটো কেন্দ্ৰীয় বেংকৰ একচেটিয়া অধিকাৰ।
- ঋণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰা: বেংকৰ ঋণ প্ৰদানৰ পৰিমাণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰি অৰ্থনৈতিক স্থিৰতা ৰক্ষা কৰে।
- বেংকসমূহৰ বেংক হিচাপে কাৰ্য: সকলো বেংকৰ হিচাপ পৰীক্ষা কৰে আৰু সংকটৰ সময়ত শেষ আশ্ৰয়স্থল হয়।
- চৰকাৰৰ বিত্তৰ যোগান ধৰোঁতা: চৰকাৰক বিত্তীয় সাহায্য আগবঢ়ায় আৰু পৰামৰ্শদাতাৰ ভূমিকাও পালন কৰে।
৭। বাণিজ্যিক বেংকে সম্পাদন কৰা দুটা প্ৰধান কাৰ্য ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ: বাণিজ্যিক বেংকে জনসাধাৰণৰ লগত সঞ্চয় আৰু ঋণ সম্পৰ্কীয় কাৰ্য কৰে। ইয়াৰ দুটা মুখ্য কাৰ্য হ’ল —
- সঞ্চয় সংগ্ৰহ কৰা: লোকসকলৰ চলিত, স্থিৰ আৰু সঞ্চয় আমানত সংগ্ৰহ কৰে।
- ঋণৰ যোগান ধৰা: কৃষক, উদ্যোগপতি, আদি সকলো শ্ৰেণীৰ লোকক ঋণ দিয়ে, যাৰ দ্বাৰা তেওঁলোকৰ আৰ্থিক স্থিতি উন্নত হয়।
৮। তলত উল্লেখ কৰা প্রতিষ্ঠানসমূহে কি কার্য সম্পাদন কৰে চমুকৈ ব্যাখ্যা কৰা।
(ক) আই ডিবি আই (IDBI)
উত্তৰ: ভাৰতীয় ঔদ্যোগিক উন্নয়ন বেংক (Industrial Development Bank of India বা IDBI) ১৯৬৪ চনত স্থাপন কৰা হয়। এই বেংকটোৱে দেশৰ ঔদ্যোগিক খণ্ডৰ উন্নয়ন আৰু বিত্তীয় সমৰ্থন প্ৰদানত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। IDBI ৰ মুখ্য কাৰ্য হ’ল — ঔদ্যোগিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহক ঋণ আৰু বিত্তীয় সহায় প্ৰদান, উদ্যোগ বিকাশৰ বাবে প্ৰশিক্ষণ আৰু পৰামৰ্শ দিয়া, অৰ্থনৈতিকভাৱে পিছপৰা অঞ্চলসমূহত ৰেহাই সুদৰ হাৰত ঋণ আগবঢ়োৱা, আৰু দেশৰ সামগ্ৰিক ঔদ্যোগিক উন্নয়ন নিশ্চিত কৰা।
(খ) আঞ্চলিক গ্ৰাম্য বেংক (Regional Rural Bank)
উত্তৰ: আঞ্চলিক গ্ৰাম্য বেংকসমূহ (Regional Rural Bank) প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৭৫ চনত স্থাপন কৰা হয়। এই বেংকসমূহৰ মুখ্য উদ্দেশ্য হ’ল গ্ৰামাঞ্চলৰ জনসাধাৰণক অৰ্থনৈতিকভাৱে স্বাবলম্বী বনোৱা। ই গাঁওবাসীক কম সুদত ঋণ প্ৰদান কৰি মহাজনসকলৰপৰা উদ্ধাৰ কৰে, গ্ৰাম্য সঞ্চয় সংগ্ৰহ কৰে আৰু সেই সঞ্চয় উৎপাদনমূলক কাৰ্যত বিনিয়োগ কৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা কৃষক, ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ী আৰু গাঁওবাসীৰ জীৱনমান উন্নীত হয়।
(গ) কৃষি আৰু গ্ৰাম্য উন্নয়নৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বেংক (NABARD)
উত্তৰ: কৃষি আৰু গ্ৰাম্য উন্নয়নৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বেংক (National Bank for Agriculture and Rural Development বা NABARD) ১৯৮২ চনত স্থাপন কৰা হয়। এই বেংকটোৱে কৃষি আৰু গ্ৰামাঞ্চলৰ অৰ্থনীতিৰ বিকাশৰ বাবে মুখ্য বিত্তীয় উৎস হিচাপে কাম কৰে। NABARD গাঁও অঞ্চলৰ বিনিয়োগ আৰু উৎপাদনৰ সৈতে জড়িত প্ৰতিষ্ঠানসমূহক অৰ্থ সহায় প্ৰদান কৰে, ঋণ প্ৰদান প্ৰক্ৰিয়াৰ পৰ্যালোচনা কৰে, আঁচনিৰ পুনৰীক্ষণ আৰু প্ৰশিক্ষণৰ ব্যৱস্থা কৰে, লগতে ভাৰত চৰকাৰ, ৰাজ্য চৰকাৰ, ৰিজাৰ্ভ বেংক আদি প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে সমন্বয় ৰক্ষা কৰে।
(ঘ) ভাৰতীয় ক্ষুদ্র উদ্যোগ উন্নয়ন বেংক (SIDBI)
উত্তৰ: ভাৰতীয় ক্ষুদ্র উদ্যোগ উন্নয়ন বেংক (Small Industries Development Bank of India বা SIDBI) ১৯৯০ চনৰ পৰা কাৰ্যকৰী হয়। এই বেংকটোৱে দেশৰ ক্ষুদ্ৰ আৰু মজলীয়া উদ্যোগসমূহৰ উন্নয়ন আৰু প্ৰসাৰৰ বাবে কাম কৰে। SIDBI ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগক আধুনিক প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰদান কৰে, উৎপাদিত সামগ্ৰীৰ বাবে বজাৰৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে, গাঁও আৰু অর্ধ-নগৰ এলেকাত উদ্যোগ স্থাপন কৰি নিয়োগৰ সুযোগ বৃদ্ধি কৰে, আৰু বিভিন্ন বেংক আৰু নিগমৰ যোগেদি ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগক ঋণ প্ৰদান কৰে।
SEBA Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা প্রশ্ন আৰু উত্তৰ – Complete Exam Guide
SEBA Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা প্রশ্ন আৰু উত্তৰ provide a clear explanation of the concept and functions of money and banking. These SEBA Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা প্রশ্ন আৰু উত্তৰ help students understand the functions of money, types of banking systems, and the role of the central bank in an exam-oriented manner.
Regular revision of SEBA Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা প্রশ্ন আৰু উত্তৰ strengthens conceptual clarity and improves answer-writing skills. Every solution in the SEBA Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা প্রশ্ন আৰু উত্তৰ section follows the official SEBA / ASSEB pattern.
This page includes complete and syllabus-aligned SEBA Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা প্রশ্ন আৰু উত্তৰ prepared for the 2026–27 academic session. By practising SEBA Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা প্রশ্ন আৰু উত্তৰ regularly, students can confidently attempt HSLC examination questions.
If you are searching for reliable and updated SEBA Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা question আৰু উত্তৰ, this SEBA Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা প্রশ্ন আৰু উত্তৰ guide will help you score better marks.
FAQs – SEBA / ASSEB Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা
1. SEBA Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা প্রশ্ন আৰু উত্তৰ 2026–27 syllabus অনুসৰি নে?
হয়। এই SEBA Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা প্রশ্ন আৰু উত্তৰ সম্পূৰ্ণৰূপে 2026–27 SEBA / ASSEB syllabus অনুসৰি প্ৰস্তুত কৰা হৈছে।
2. মুদ্রাৰ মুখ্য কাৰ্য কি কি?
বিনিময়ৰ মাধ্যম, মূল্যৰ মানদণ্ড আৰু সঞ্চয়ৰ মাধ্যম হৈছে মুদ্রাৰ মুখ্য কাৰ্য।
3. বাণিজ্যিক বেংকৰ কাৰ্য কি?
টকা গ্ৰহণ কৰা, ঋণ প্ৰদান কৰা আৰু লেনদেনৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা।
4. কেন্দ্ৰীয় বেংকৰ ভূমিকা কি?
মুদ্রা জাৰি কৰা আৰু দেশৰ বেংকিং ব্যৱস্থা নিয়ন্ত্ৰণ কৰা।
5. এই SEBA Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা প্রশ্ন আৰু উত্তৰ HSLC Examination ৰ বাবে সহায়ক নে?
হয়। এই অধ্যায় HSLC Examination ৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূর্ণ।
6. এই Solutions SEBA আৰু ASSEB দুয়ো বোৰ্ডৰ বাবে প্ৰযোজ্য নে?
হয়। এই সমাধানসমূহ SEBA আৰু ASSEB Class 10 syllabus অনুসৰি প্ৰস্তুত কৰা হৈছে।
7. এই SEBA Class 10 Economics Chapter 1 মুদ্রা আৰু বেংক ব্যৱস্থা প্রশ্ন আৰু উত্তৰ নিয়মিত আপডেট কৰা হয় নে?
হয়। Academic session আৰু syllabus পৰিবর্তন অনুসৰি এই সমলসমূহ নিয়মিতভাৱে আপডেট কৰা হয়।
🎓 About Assam Eduverse
Assam Eduverse is the best educational platform in Assam, offering SEBA, AHSEC (ASSEB), SCERT, CBSE, and Assam Board Solutions along with study materials, notes, and exam preparation guides to help students learn smarter and score higher.
Our expert-prepared answers and MCQs follow the latest Assam Board Syllabus and NCERT Syllabus. We make learning simple, accessible, and effective for all students preparing for board or competitive exams.📘 Visit Assam Eduverse for free Assam Board Solutions, notes, and Study Materials prepared by experts.